İSTANBUL'UN DESTANSI ANLATIMI / OSMANLI TARİHİNE ELEŞTİREL BİR BAKIŞ

Doğan Kuban’ın son eseri: İstanbul’un Pagan, Hristiyan ve Müslüman dönemlerini bir araya getiren “destansı” İstanbul kitabı yayımlandı. Türkiye’nin en önemli mimarlık tarihçilerinden, bilge düşünür Doğan Kuban’ın (1926–2021) kaleme aldığı son kitap, Boyut Yayın Grubu tarafından okurlarla buluşuyor. Kuban’ın “yazacağım son kitap” diyerek büyük bir heyecanla teslim ettiği bu kapsamlı eser, İstanbul’un binlerce yıllık evrimini ve kültürel dönüşümünü Pagan, Hristiyan ve Müslüman dönemleri üzerinden bütünlüklü bir bakışla ele alıyor.

Doğan Kuban’ın yaşam boyu en büyük merakı olan İstanbul, bu kitapta onun benzersiz gözlem gücü ve entelektüel derinliğiyle yeniden şekilleniyor. Kuban, kenti Petrus Gyllius’un meraklı gezgin bakışıyla yorumluyor; Bizantion’un kuruluşundan başlayarak Konstantinopolis’e, ardından Osmanlı’nın Konstantiniyye’sine uzanan geniş bir tarihsel perspektif sunuyor.

Kitapta, Kuban'ın mimarlık tarihçisi kimliğinin ağırlığı hissediliyor. Kuban, Roma’nın Pantheon Tapınağı’ndaki kubbe formu ile Ayasofya arasındaki ilişkiyi; San Pietro’nun ruhanî atmosferiyle Süleymaniye Külliyesi’nin mimari bütünlüğünü ustalıkla karşılaştırıyor. Kentin Pagan yapılarından Bizans’ın kutsal mekânlarına ve Osmanlı’nın anıtsal mimarisine kadar geniş bir yelpazede benzersiz yorumlarıyla İstanbul'u kendi dilinden anlatıyor.

Kitap, aynı zamanda Kuban’ın Osmanlı tarihine yaklaşımını da içeriyor. 330 yılındaki Konstantinopolis’in kuruluşundan 1750’ye kadar uzanan dönem, siyasi, toplumsal ve mimari yönleriyle yeni bir okuma öneriyor. Doğan Kuban, ardında bıraktığı bu başyapıtla okurlarına bir kez daha İstanbul’un “merak edilmesi gereken bir mucize” olduğunu hatırlatıyor